NRC Het Uur

Ooit probeerde een priester de satan uit Raven van Dorst te verdrijven. Inmiddels omarmt hen die satan. Voor Van Dorst staat die voor „niet willen buigen voor de wil van een ander, niet conformeren aan wat iemand van je wil maken of in je wil zien.” Inmiddels wordt de outcast omarmd door het mainstream publiek. „Publiekslieveling? Ligt eraan wie je het vraagt. Vroeger keken mensen omdat ik er ondefinieerbaar uitzag. Nu kijken ze omdat ze me leuk vinden. De blik bleef. Of dat nou in negatieve of positieve zin is. Dan hoor je er ook in zekere zin niet bij.”„Mijn bestaan an sich is bijna een politiek statement,” zegt Van Dorst. Mensen accepteren is volgens hen tegenwoordig bijna een linkse overtuiging geworden, en daarmee iets radicaals. „Eigenlijk is dat niet iets rechts of links. Het gaat gewoon over beschaving.”Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato Visser & Rikke PrentFoto: NRC Zie het…

Jayla Opoku was elf jaar toen ze met haar gezin op de vlucht sloeg voor de overheid. In de jaren die volgden, verhuisden ze 23 keer. Zo ontkwam ze aan uithuisplaatsing. „We hebben in woningen gewoond waarin het plafond afbrokkelde en naar beneden viel. In de nacht werd ik vaak wakker, omdat mijn tenen aan elkaar gevroren waren.” Pas jaren later hoorde ze dat het leed van haar gezin voortkwam uit de toeslagenaffaire.Namens duizenden kinderen die wél uit huis zijn geplaatst, overhandigde ze een brief aan de overheid. Volgens Opoku zijn de gevolgen voor kinderen extra ingrijpend. Kinderen kwamen soms zelf diep in de schulden terecht. „Mijn moeder sloot energiecontracten af op mijn naam en dan kreeg ik achteraf een deurwaarder.” Ook groeiden ze op zonder toekomstperspectief. „Je bent niet bezig met de toekomst. Je bent bezig met je hoofd boven water houden. Wat wil ik eigenlijk doen met mijn leven? Wat zijn mijn passies? Daar heb ik allemaal geen tijd voor gehad.”Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel…

Elmer wil met haar nieuwe album ‘MAN, OH MAN’ geen makkelijk applaus oogsten. „Ik had een album kunnen maken waarin ik zou zeggen: ‘fuck mannen’. En mensen zouden juichen.” Maar ze wilde onderzoeken wat er gebeurt als ze juist een hand zou uitreiken aan de man. Volgens haar krijgen mannen weinig ruimte om te onderzoeken wat voor man ze willen zijn, omdat ze als groep al zoveel ruimte innemen. Toch zegt Elmer: „Ik zie je, ik waardeer het en je mag fouten maken. Ik heb je hand vast.”Maar op die handreiking kreeg ze kritiek van de oudere feministische generatie. Die nam ze ter harte. Ze is kritisch over hoe ze zich uit. „Klopt de tactiek bij het doel wat ik wil bereiken?” Daarmee worstelt ze nu. „Wil ik zachtheid toepassen of strengheid? Ik schipper de hele tijd heen en weer.” Het is een plaat over een feminist die worstelt met haar verhouding tot mannen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van…

Een sleutel van een appartement in China was voor Pete Wu een „laatste strohalm” van zijn Chinese identiteit. Tijdens een reis daarheen met zijn ouders besefte hij hoe groot de afstand tussen hen inmiddels was. Terwijl zijn ouders hun kinderen Chinees wilden opvoeden, groeide Pete op met het westerse idee dat je vooral jezelf moet zijn. Ook hun taalbarrière hielp niet mee met het praten over emotionele onderwerpen zoals zijn homoseksualiteit. „Het ging vanzelf dat die kloof bleef groeien.”Wu ontdekte dat hij zijn ouders net als anderen jarenlang vooral als tweedimensionale „standbeelden” had gezien. „Mijn ouders zijn in de ogen van velen de ideale migranten die hard werken en geen probleem maken.” Maar achter dat beeld zitten ook mensen met hun eigen tekortkomingen. „Het zijn geen perfecte mensen, maar dat maakt hen wel mensen.” Volgens Wu moeten we meer naar elkaar kijken als individuen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der…

Schoonheidsprofessor Giselinde Kuipers deed heel lang alsof haar uiterlijk er niet toe deed en probeerde er een beetje omheen te leven. Maar toen ze borstkanker kreeg, werd ze er keihard mee geconfronteerd. Haar haar, wenkbrauwen en wimpers verdwenen en mensen keken weg. „Juist als je kanker hebt, zie je wat echt van belang is in het leven.” En Kuipers leerde: of je mooi bent maakt heel veel uit.We hebben ons uiterlijk volgens Kuipers aan onze waarde gekoppeld en zijn in een steeds dwingender schoonheidsregime beland, waarin de norm van wat mooi is steeds opschuift. Toch ziet Kuipers reden voor optimisme. Misschien hoeven we niet allemaal mooier te worden, maar moeten we vooral anders leren kijken.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato VisserFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de…

In bijna een halve eeuw heeft Henk Schiffmacher de tattoo-wereld behoorlijk zien veranderen. Waar getatoeëerde mensen vroeger golden als „rariteitenkabinet op de kermis” en later deel uitmaakten van de underground, is de rebellie er volgens Schiffmacher nu wel van af. „Dat stoort me wel.” De tattoo is inmiddels mainstream geworden. Drie op de tien Nederlanders hebben een tatoeage. „Mea culpa”, biecht Schiffmacher op: „We wilden uit de goot vandaan” en „een bepaalde vorm van erkenning” bereiken. Dat is gelukt. Maar stel nou dat al die getatoeëerde lichamen over duizend jaar worden opgegraven en nog in tact zijn? Wat zegt dat dan over ons? Dan ontstaat volgens Schiffmacher een „Babylonische spraakverwarring” met „Maori’s op klompen” en „koppensnellers die in Almere wonen”.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato…

Bessel van der Kolk groeide op in een tijd waarin over trauma nauwelijks werd gesproken. Inmiddels is hij een van de bekendste stemmen op dit gebied. Nu trauma steeds meer aandacht krijgt, waarschuwt hij voor een nieuwe valkuil: trauma mag geen „alibi” worden om verantwoordelijkheid te ontlopen.Ondanks die grote focus op trauma, is er nog altijd veel ellende in de wereld. Van der Kolk pleit ervoor om niet alleen over trauma te praten, maar ook het lichaam erbij te betrekken. Hij kijkt daarbij naar andere culturen, waar mensen na ingrijpende ervaringen het ritme opzoeken: ze zingen, dansen en oogsten samen. „Ritme laat je veilig voelen. Je weet wat er gaat gebeuren. Bij trauma weet je dat nooit.”Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato VisserFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De Joods-Amerikaanse Benjamin Moser groeide op in een volledig zionistische wereld. „Ik geloofde erin zonder al te veel na te denken.” Hij zag zichzelf als onderdeel van een groep die aan de goede kant van de geschiedenis stond. „Ik heb altijd geloofd dat wij de slachtoffers waren. Ik denk dat dat je een beetje dom maakt.”Inmiddels ziet Moser het anders. Voor hem betekent dat niet dat hij afstand doet van zijn Joodse identiteit. Volgens hem kun je de geschiedenis van het jodendom zien zonder de logische verklaring van het zionisme. Hij wil als Jood dan ook niet geassocieerd worden met het zionisme: "Haal die naam uit je vuile mond, je spreekt niet voor ons." Hij wil er niet bij horen. „Ik wil voor mezelf kunnen blijven denken. Als iets niet deugt, wil ik dat kunnen zeggen.”Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato VisserFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de…

Als kind vluchtte Clarice Gargard twee keer uit Liberia, waar een burgeroorlog uitbrak. Haar verleden leerde haar dat goed en kwaad niet tegenover elkaar staan. „Het is een spectrum. Mensen kunnen tegelijk goede én slechte dingen doen. Dat is de complexiteit van mens zijn.” Als we willen bouwen aan een betere wereld, moet daarin volgens haar ruimte zijn voor die complexiteit, met oog voor zowel slachtoffers als daders. „Dat klinkt heel idealistisch en whatever. Maar wat is het alternatief? Dit blijven doen?”Verzet tegen de wereld van nu hoeft volgens Gargard niet hard te zijn. Zachtheid en strijd lijken tegenpolen, maar juist daarin zit volgens haar de paradox: „Het is toch bizar dat we meer zachtheid in de wereld willen, maar dat we dat willen bereiken door te strijden.” Gargard stelt dat we zelf moeten worden wat we zeggen te willen van de wereld. „Je moet die betere wereld al zijn eigenlijk.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van…

Van de ‘rode seksfeeks’ heeft MEROL haar geuzenaam gemaakt. Op haar nieuwe album ‘Leve De Feeks’ weigert ze die te temmen. „We gaan haar vieren.” Haar werk wordt persoonlijker en feministischer. Seks gaat voor de zangeres over meer dan wat er in bed gebeurt: „Het gaat voor mij over het lichaam, vruchtbaarheid, relaties, liefde. Ik vind dat we seks een beetje tekortdoen.” De zangeres verzet zich tegen het idee dat vrouwen jong en glad moeten blijven. „Vrouwen mogen niet oud worden. We mogen geen teken van leven vertonen.” Ook plastische chirurgie vindt ze problematisch: „Als je die denkrimpel niet meer ziet, dan kun je als vrouw ook niet meer laten zien dat je boos bent. Terwijl: we zijn toch boos?”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato VisserFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de…

Voor Francesco Veenstra is bouwen nooit alleen een technische opgave. „Het is misschien eerder een sociaal beroep", zegt de Rijksbouwmeester, die na vijf jaar afzwaait. Architectuur draait volgens hem om de vraag hoe we een samenleving vormgeven.De oplossing voor zijn grootste dossier, de wooncrisis, ligt volgens Veenstra niet per se in méér bouwen. „Er is geen schaarste aan ruimte, maar wel een schaarste aan het recht op het gebruik ervan." De haast die we hebben om woningen te blijven bouwen brengt volgens hem het risico met zich mee „dat er eenvormigheid ontstaat". Hij pleit voor slimmer gebruik van de ruimte: rijtjeswoningen splitsen en gebouwen meerdere functies geven. „We kunnen theaters en scholen combineren.” Ook het nachtelijk inzetten van Rijksgebouwen als daklozenopvang past daarbinnen. „We moeten de ruimte eerlijk verdelen en een samenleving ontwerpen waarin iedereen kan meedoen.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der…

Forensisch patholoog Frank van de Goot ziet de dood niet als iets lugubers, maar als een puzzel die opgelost moet worden. Zijn autisme helpt hem in zijn werk, zegt hij: „De neurotypische wereld accepteert niet dat het leuk is." Zaken als de butlermoord of de Belgische student Sanda Dia laten hem niet los. Tegelijk benadrukt hij: „Ik oordeel niet. De rechtbank oordeelt over schuld en onschuld. En uiteindelijk moet je je verantwoorden voor de grote baas."Van de Goot pleit voor beter onderzoek naar doodsoorzaken: „Er wordt geen goede lijkschouw gedaan. Zit het hoofd er nog op en zitten er geen gaten in? Dan noemen we het een natuurlijke dood." Volgens hem hebben we van de meeste overledenen „geen idee waarom ze dood zijn".Het onderzoek naar doodsoorzaken doet Frank van De Goot bij Nationaal Forensisch Onderzoeksbureau (NFO).Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea…

De smetvrees van Luuk Vulkers begon met het scheikundig besef dat we eigenlijk helemaal geen losse, afgebakende wezens zijn. „Dus er is geen ontkomen aan die vermenging waar ik zo bang voor ben.” Hij onderzocht hoe de samenleving omgaat met vuil en ziekte en ziet een parallel met beerputten, waar mensen vroeger hun afval en ontlasting achterlieten. „Vuil is iets wat we liever wegstoppen. Maar als we die beerput nou open trekken, dan komen er hele belangrijke inzichten over onze maatschappij.”Volgens Vulkers bestaat er een algehele neiging om vuil uit te bannen en daarmee ook de ander. Die reflex herkende hij bij zichzelf: zijn eigen smetvrees liet hem soms ongewild afstand houden van daklozen en mensen met hiv. Iemand bestempelen als vuil is dan ook vaak het begin van ontmenselijking. In de hedendaagse kunst ziet Vulkers nu een omarming van viezigheid: “We hebben de drang om in de beerput te kijken en te zien dat je er ook plezier, genot en humor uit kunt halen.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze…

„We hebben lang gedacht dat de oplossing voor de klimaatcrisis in de technologie ligt”, terwijl die volgens Anoek Nuyens juist „in onze cultuur” schuilt. Ze merkt op dat “we in een feitenfuik terecht zijn gekomen”, doordat we altijd dachten: „we laten het aan de bèta’s over.” Dat noemt ze „een enorme inschattingsfout”. Daarom moeten verhalenmakers „het estafettestokje van de wetenschap overnemen” en de klimaatcrisis „van het hoofd naar het hart vertalen”.Nuyens vertelt dat ze haar spreekbeurten vroeger afsloot met: „een beter milieu begint bij jezelf”, totdat ze erachter kwam „dat het helemaal niet zo werkt.” „Het is geen ikje die het gaat oplossen: we hebben iedereen nodig.” We zijn volgens haar toe aan een portie nieuwe verhalen, waarin we „van consument naar burger bewegen”. Blijven we nadruk leggen op individueel gedrag, dan „is er een lachende derde, namelijk het groot kapitaal.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der…

Tim Post dacht aanvankelijk dat dromen iets zweverigs waren, maar ontdekte een wetenschappelijke wereld erachter. Zijn eerste lucide droom ontstond na een nachtmerrie over een heks. Zijn moeder zei: „Het is maar een droom" en plots werd hij zich daarvan bewust in zijn volgende droom. Sindsdien kan hij al dromend in dialoog met zijn onderbewuste.Post benadrukt dat we in onze productiviteitscultuur bezuinigen op onze slaap en dat mensen ondertussen buiten zichzelf zoeken naar vervulling die ze niet vinden. Volgens hem moeten we veel meer naar binnen kijken. „Dromen dagen ons uit met bizarre scenario’s om stabieler en wendbaar te zijn. Het is zo'n open deur naar zelfinzicht. Gratis en voor niets ingebakken door de evolutie.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy…

Jante Wortels eetstoornis kwam voort uit een gebrek aan controle in haar leven. „Ik had een project nodig waarbij ik zelf kon bepalen of het lukt of niet.” Dat werd eten. „Ik zag echt wel dat het op een gegeven moment niet meer goed was en ik vond het ook niet mooi. Maar ik was echt als de dood om iets in mijn regime te veranderen.”Toen haar huisarts zei: „Je hebt anorexia,” dacht Wortel: „Dat kan niet.” Ze herkende zichzelf niet in het stereotype beeld en voelde zich „niet ziek genoeg.” Volgens haar is een eetstoornis veel complexer dan alleen eten: „Het gaat om een verlangen om ziekelijk dun te zijn, niet zomaar dun.” Daarachter zit de behoefte om ergens uitzonderlijk in te zijn. Daarom vindt ze dat de beeldvorming moet veranderen, zeker omdat eetstoornissen op steeds jongere leeftijd voorkomen en de aantallen blijven stijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea…

Thomas Hertog deed jarenlang onderzoek naar het ontstaan van het heelal met Stephen Hawking. Het groeide uit tot een hechte vriendschap, waarin ze samen „de oude grote filosofische vragen vastpakten en herkneedden op een wiskundige manier”. Hun kosmologisch onderzoek draaide niet alleen om natuurwetten maar juist om existentiële vragen: „Wie zijn wij? En waar komen wij vandaan?”De aantasting van onze eigen planeet roept intussen de vraag op of we ooit de Melkweg zullen koloniseren. Elon Musk en Jeff Bezos spelen daarop in, maar hun ruimtevisie baadt volgens Hertog in escapisme. „Het heelal lijkt bijzonder levensvatbaar”, zegt hij, „en toch lijken we alleen. Er is dus blijkbaar geen enkele beschaving op die miljarden exoplaneten in de Melkweg, die erin geslaagd is om die Melkweg te exploreren. ” Hertog vraagt zich af: waar zit die bottleneck?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van…

Joris Luyendijk heeft de journalistiek verlaten. Zijn rol was buitenstaander en beschouwer, maar met Oekraïne is dat voor het eerst niet zo. „Ik hoor nu bij een kamp. Het gaat ook over mijzelf. Ik zit in een rouwproces om de wereld die er niet meer is en ik word ook nog eens gek van het feit dat ik dat met mensen moet bespreken die dat nog ontkennen.”De bedachtzame intellectueel en golden boy is nu fel en strijdvaardig: „Ik heb heel lang me aangepast en toen dacht ik: ze doen het er maar mee.” Sindsdien voelt hij zich „ontketend”. Hij wijst ons op een conflict dat we volgens hem maar niet onder ogen willen komen. „De kern is cognitieve oorlogsvoering: het slagveld zit in de hoofden van mensen en Russen zaaien verwarring zodat we fouten maken, zonder zichtbare explosies die tot actie leiden.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van…

Het Uur strijkt neer in een tijdelijke studio op Terschelling tijdens Oerol. Te gast is Meral Polat, die op het festival speelt met de voorstelling En ze maakte een kind.In de voorstelling bevraagt ze de verwachtingen rondom moederschap. „Wil ik dit nou echt zelf of is dit toch iets wat wordt opgelegd?” Tegelijkertijd onderzoekt ze de muur tussen moederschap en kunstenaarschap. Nu dient zich een nieuwe levensfase aan: de menopauze. „Dat wil ik durven aankijken: wie ben ik zonder mijn vruchtbaarheid?”Het alevitisme, de levensbeschouwing waarmee zij is opgegroeid, draait om de vraag hoe je een volwaardig mens wordt. Volgens Polat begint dat met naar binnen kijken en jezelf kritisch onderzoeken. „Het heeft duizenden jaren geduurd voordat wij in dit systeem terechtkwamen: ongelijkwaardig en destructief. Verwacht niet dat jij in je leven dat systeem in één keer kantelt. Jij voegt je druppel toe.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der…

We leven in een tijd waarin niet alleen oorlog, maar ook klimaatverandering, asielzoekers en mannen als bedreigend worden ervaren. Jongeren zouden zich zelfs aanzienlijk angstiger voelen dan tien jaar geleden. Psycholoog Merel Kindt vraagt zich daarbij zich af: „Is het een engere tijd of zijn mensen minder veerkrachtig?” In zekere zin praten we elkaar volgens Kindt ook angst aan, doordat we de hele tijd worden blootgesteld aan slecht nieuws: „Want goed nieuws is geen nieuws."Wel heeft één op de vijf jongvolwassenen daadwerkelijk irrationele angsten. In Kindts werk behandelt ze zulke mensen met een revolutionaire methode die soms onterecht de „vergeetpil” wordt genoemd. Die methode roept ethische vragen op over wat ingrijpen in het geheugen betekent voor iemands identiteit en of bijvoorbeeld een dader verlost mag worden van emotionele pijn. „Wat wij doen is ook niet wissen. Mensen vergeten niet dat ze bang zijn, alleen ze reageren niet meer angstig.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze…

Voormalig Europarlementariër Samira Rafaela eist meer aandacht voor vrouwengezondheid. „Doordat het vrouwenlichaam vrijwel nooit centraal heeft gestaan, zijn we pijn gaan normaliseren die helemaal niet normaal is.” Zelf kon ze door haar vleesbomen één dag per maand niet werken en kreeg ze moeite met lopen. Toch blijven veel vrouwen zoals Rafaela doorgaan: „Eén op de drie vrouwen werkt door en verbergt haar klachten op de werkvloer.”Rafaela noemt de baarmoeder „het tweede hart van het vrouwelijk lichaam” en benadrukt dat klachten „niet in isolement gezien moeten worden”. „Zelfs met hart- en vaatziekten zien we een relatie.” Daarom wil ze het onderwerp uit de taboesfeer halen. „Ik weet als oud-politica als geen ander: als je er geen probleem van maakt, komt het ook niet op de agenda. Dan blijft het onder de deken van schaamte.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage:…

Na succesvolle jaren televisie maken werd Paul de Leeuw ineens minder gevraagd. Die gedachte brengt twijfel: wat is je houdbaarheidsdatum? In de jaren negentig werkte grensoverschrijdende humor bevrijdend. „Dat was niet altijd om mensen te beledigen of af te zeiken, maar het was een soort viering. Nu kunnen we van alles tegen elkaar zeggen, dachten we toen." Nu ziet De Leeuw dat veel van die fragmenten uit z'n context gehaald worden. Elke paar jaar komt er weer „een soort hoos” over hem heen. „Een parodie met een jongetje werd tot één minuut geknipt en ging viraal, waarna ik de grootste pedofiel van Nederland werd genoemd.”Ooit ontving De Leeuw zelfs een doodsbedreiging: „Een uitgevijlde kogel in een brief naar het kantoor van de VARA.” Maar hij laat zich niet verzuren door kritiek en twijfel over zijn relevantie. Als kind stond hij al met een haarborstel te oefenen voor de spiegel, en daar staat hij zichzelf tot op de dag van vandaag nog steeds toe te spreken. Zijn houdbaarheidsdatum is nog niet verstreken.…

Op het eerste gezicht lijkt de nieuwe film van Muriël d'Ansembourg over porno te gaan, maar in wezen draait 'Truly Naked' om de hunkering naar intimiteit. In haar werk onderzoekt ze hoe „we steeds verder verwijderd lijken te raken van echt contact”. Ze benadrukt hoeveel heftiger echte nabijheid is dan de beelden die we online zien: „Ga elkaar maar eens twee minuten lang in de ogen kijken.”D’Ansembourg stelt zich vragen bij de normalisering van porno nu jongeren al heel vroeg achter het scherm zitten. „Stel je voor: je hebt nog nooit gezoend en je haalt je voorbeelden van pornografie.” Tegelijkertijd is Truly Naked geen anti-porno film, de filmmaker werkte met een echte pornoactrice als adviseur en personage. „Zij voelt zich enorm geaccepteerd door de mensen uit de pornoindustrie. Wel werkt ze in een vak dat wordt veroordeeld door dezelfde mensen die het kijken."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie:…

We leven „in onzekere tijden” waarin „de collectieve verwachting dat morgen beter wordt” ontbreekt, stelt socioloog Beate Völker. Daarom zijn vrienden belangrijk: „We staan niet alleen en we redden het ook niet alleen.” Völker zegt: „Ik ben geïnteresseerd in wat mensen verbindt, meer dan wat mensen scheidt van elkaar.” Volgens haar kan vriendschap de sociale cohesie herstellen.Völker ziet vriendschap als antwoord op polarisatie. „Het leert je dat je solidair kan zijn met iemand die een ander levensperspectief heeft.” Volgens haar mogen we dan ook meer buiten onze bubbel treden: „We missen zoveel door om te gaan met mensen die hetzelfde zijn, maar er is juist zoveel te leren van mensen die anders zijn. Je hele leven is een mogelijkheid om vrienden te maken. Iedere dag.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het…

Volgens Arnon Grunberg is moralisme niet alleen streng, maar ook onhaalbaar. „Mij zijn echt heel veel slechte dingen niet vreemd. Ik ben niet zonder fouten.” Wie verwacht dat mensen perfect zijn, vraagt volgens hem het onmogelijke: „Dan ben je voortdurend teleurgesteld.”De mens is verleidbaar, volgens Grunberg. Die overtuiging hangt samen met zijn achtergrond. Als iemand die in de schaduw van de Holocaust is opgegroeid, nu in de Verenigde Staten woont onder de zweep van Trump en een zus heeft die in een Israëlische nederzetting leeft, vindt hij de belofte van een perfecte wereld misleidend: „Waarom zouden wij recht hebben op een paradijs, totale gelijkheid en de ware rechtvaardigheid? De geschiedenis is een aaneenschakeling van catastrofes.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het privacybeleid op…

Ooit gaf Sophie van Gool een salaris met zes cijfers op als consultant op de Zuidas. „Na de seksistische grapjes op het werkuitje begon ik het ineens overal te zien,” zegt ze. „Dat er maar één vrouw aan de top zat bijvoorbeeld.” Ze stortte zich op intern onderzoek en werd „de feminist bij het koffiezetapparaat”, tot ze stuitte op een oud dossier: „Vrouwenproject 2001, in de la gegooid.”„Zwangerschapsdiscriminatie is al 15 jaar even hoog,” zegt Van Gool. „En werkgevers betalen soms al het invriezen van eicellen van hun werknemers, uit eigen belang.” Marktdenken zit overal, merkte ze toen ze zwanger werd: „donorzaad in een winkelmandje stoppen en afrekenen met iDEAL”, draagmoederschap en de kinderopvang, die in handen is van private equity-investeerders. Overal wordt aan marktdenken gedaan, behalve thuis. „Zorgtaken nemen we niet mee in ons bbp, terwijl dat onbetaalde werk een kwart daarvan is. Als we ermee stoppen, stort alles in.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar…

Els van Steijn begeleidt familieopstellingen en leerde: „Rationeel verwerken kunnen de meeste mensen wel, maar bij hun gevoel komen is lastiger. Een opstelling maakt dat zichtbaar”.Het bracht haar ook persoonlijke inzichten. „Ik voelde me door mijn vader niet gezien”, zegt Van Steijn, „maar feitelijk verweet ik hem het gedrag dat ik zelf vertoonde. Ik zag mijn vader ook niet. Ik zag alleen maar wat hij niet kon leveren.” Als kind was ze vaak ziek: „Mijn moeder was doodsbenauwd dat er iets met mij zou gebeuren. Dus ik werd lief en braaf.” De opstellingen hielpen haar: „Ik ging van een meisje met een ongelooflijk minderwaardigheidscomplex naar de versie die ik nu ben.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op…

De levensgeschiedenis van Maarten van Rossem begint dramatisch. Als baby lag hij achtergelaten in een tuin die gebombardeerd werd. Misschien ligt daar de oorsprong van de bekende brombeer. Over zijn roem vertelt hij droog: „Plotseling kreeg ik verse champignons bij de groenteboer.” Ook zijn carrière relativeert hij: „In het land der blinden is één oog koning. Ik heb weleens een weddenschap gedaan dat ik de Australiëdeskundige van Nederland zou worden. Dat kan natuurlijk, omdat ze nooit verder vragen dan de actualiteit van de dag.”Toch is Van Rossem optimistischer dan je zou denken: „Het is niet alsof 8 miljard mensen elkaar lopen te beschieten.” Een noodpakket heeft hij niet: „Ik heb de ijskastdeur opengedaan en dacht: als ons wat gebeurt, houden we het wel een half jaar vol. Die tetterende oorlogszorg vind ik bezwaarlijk… donder nou op, wat is dit nou voor onzin.” De meermaals gecancelde brombeer is optimistisch en zelfs in voor een gesprek over de liefde en seks.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over…

Nanoah Struik is de eerste non-binaire persoon met een X in het paspoort en kreeg daarop veel kritiek: „Mensen voelden dat er iets van hen werd afgenomen, terwijl ik er juist alleen iets bij kreeg, zonder dat iemand iets kwijtraakte.” Diens Nigeriaanse vader wees Struik de deur: „Er werd mij verteld dat ik zijn kind niet meer was. Want in Afrika bestaat dat niet.” Ook zei hij dat God Struik niet zo gemaakt zou hebben. Door diens autisme kan Struik zich voorstellen dat mensen schrikken van nieuwe dingen: „Maar we moeten wat meer zijn als honden die aan elkaar snuffelen, in plaats van wat de boer niet kent dat vreet die niet.” Waar Struik zich altijd al queer voelde, voelde die zich niet zwart. De moord op George Floyd was een kantelpunt: „De black community ging trots staan voor wie ze zijn en ik dacht: daar ben ik nog niet.” In Nigeria kon Struijk de aanvankelijk tegengestelde identiteiten onverwachts meer en meer samenbrengen. Mede door de nieuwe, Nigeriaanse naam, die die daar kreeg: „Iwinossa: handgemaakt…

Na zeven jaar is Carice van Houten terug in een speelfilm, over scheiden. Als kind maakte ze meerdere scheidingen mee. „Ik was heel introvert, alles speelde zich van binnen af. Ik kon mijn gevoel niet goed uiten.” In haar jeugd was ze bang voor explosiviteit in het gezin. „Ik hield me op de vlakte. Om de liefde van mijn stiefvader te waarborgen, leerde ik niets te zeggen: don’t rock the boat.”„Ik moest het toneel op om gezien te worden.” Daar vond ze haar bestaansrecht. Net als thuis werd ze ook bij de pers lange tijd het lievelingetje, „totdat ik mijn bek opendeed.” De ooit conflictvermijdende Van Houten spreekt zich nu uit. Ze groeide vrij op, zonder duidelijke grenzen tussen goed en fout. Nu neemt ze juist een moralistisch standpunt in. „Die stille muis in mij denkt: hoe is dit gebeurd?”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: Michiel van PoelgeestMuziek: Rufus van…

„Het idiote van zelf oud worden is dat het toch net iets anders voelt dan dat je het altijd hebt bestudeerd,” zegt geriater Rudi Westendorp, die zelf 67 jaar is. Toen hij dacht dat hij uitgezaaide prostaatkanker had, realiseerde hij zich: „Er is geen programma voor de dood, er is een programma voor onderhoud en herstel… en daarna is de benzine op.” De dood ziet hij als een supernova: „energie klontert… en knalt weer uit elkaar.”Westendorp vergelijkt mensen met wasmachines: „Wij zijn geen Miele die honderd jaar meegaat, maar eerder een Zanussi van veertig, vijftig jaar.” Daarna begint de „vrije uitloop,” de fase waarin je volgens hem evolutionair niet meer nuttig bent. „Als je je hebt voortgeplant en kinderen hebt grootgebracht, waarom ben je er dan nog?” Toch worden „baby’s die nu geboren worden, 100 jaar,” met uitschieters richting „130”. „Maar als je mooi oud wil worden, doe dat dan alsjeblieft in Nederland in 2026.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar…

Ooit droomde Dick Zijp van een carrière als cabaretier. Nu onderzoekt en recenseert hij humor. „Humor ontleden is als het ontleden van een kikker,” zegt hij. „De kikker gaat dood.” Daarom kijkt hij vooral de politiek achter grappen. Zelf dacht hij vroeger dat humor vooral bevrijdend en liberaal was. Inmiddels kijkt hij er anders naar. Humor kan volgens hem ook machtsverhoudingen bevestigen. Zijps kritiek op grensoverschrijdende grappen, levert hem geregeld reacties op. Cabaretier Hans Teeuwen noemde hem ooit een „genderneutrale kutkop”, en GeenStijl gaf hem de bijnaam „Suck my Dick Zijp”. Volgens Zijp roepen sommige comedians te snel dat woke de humor kapot maakt: „Kritiek wordt vaak verward met censuur.” Of links nog humor heeft, wordt hem vaak gevraagd. Volgens hem zit linkse humor in een identiteitscrisis en neemt die kant te vaak het frame van rechts over. Daar moet links volgens Zijp onmiddellijk mee stoppen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar…

Voordat Tamar Valkenier de wereld introk, werkte ze als sterrenchef en later als recherchepsycholoog. Toch besloot ze haar vaste leven op te geven en opnieuw te beginnen. „Ik kreeg het opeens heel benauwd.” Inmiddels leeft ze al elf jaar leeft ver onder de armoedegrens, maar ze voelt zich rijker dan ooit. „Ik heb extreme hike-expedities gedaan, met een kameel door Mongolië getrokken en als vegetariër op dieren moeten jagen.”Vroeger werd Valkenier al van de kleinste dingen ontzettend bang: „Ik durfde niet in de bus, ik durfde niet in de lift. In grote mensenmassa's raakte ik helemaal in paniek.” Toch besloot ze zich daar niet door te laten tegenhouden. „Met angst gaat het ook. Dat leerde mijn vader mij altijd.” Angst is volgens haar een hartstikke goede raadgever, maar op reis leerde ze te onderscheiden: „Is dit een gegronde angst?” Een beer tegenkomen is toch iets anders dan een deadline.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der…

In Amsterdam-Zuid groeide Doortje Smithuijsen op als typische randstedelijke millennial: „De hele cast van Goede Tijden Slechte Tijden woonde op een gegeven moment bij ons in de straat.” Haar analytische blik kreeg ze mee van haar vader, die socioloog was. Tijdens een Ibiza-feest van de buren hoorde ze hoe haar andere buurman demonstratief keihard Bach opzette en merkte ze op: „Hier is een soort cultuuroorlog gaande.”Smithuijsen behoort tot de eerste generatie „gewenste kinderen”, die van jongs af aan te horen kregen dat ze „speciaal” waren. Ze herinnert zich hoe ze na toneelstukjes thuis „een doorlopend applaus” kreeg van haar ouders. In haar boekenweekessay onderzoekt Smithuijsen hoe deze bevestiging heeft geleid tot een generatie vol teleurgestelde millennials in een wereld waarin niet alles zomaar bereikt kan worden. „Als je je hele leven altijd ja te horen krijgt, is het moeilijk om nee te horen."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie:…

Splinter Chabot groeide op in een huis dat hij omschrijft als een kruising tussen Pippi Langkous en Alice in Wonderland, waar fantasie overal aanwezig was. Toch merkte hij dat zelfs in een warm en vrijzinnig gezin, waar alles mocht, uit de kast komen moeilijk kan zijn. Over zijn interne worsteling schreef hij Confettiregen, waarop hij duizenden reacties ontving. De brief over het verhaal van Richard, die zelfmoord pleegde nadat zijn coming-out door zijn vader werd beantwoord met “een vuistenregen”, liet hem niet los. “Er zijn nog elke dag Richards.”Volgens Chabot bestaat er “een verschil tussen de papieren vrijheid in Nederland en de ware werkelijkheid”, omdat onze vrijheid niet altijd voelbaar is op straat of in steegjes. Zelf werd hij bespuugd, geslagen en bedreigd om zijn geaardheid en zijn invulling van mannelijkheid. De crisis waarin mannelijkheid tegenwoordig verkeert ligt volgens hem in zwijgen over gevoelens, een mensbeeld waar niemand aan kan voldoen. “Als je zacht durft te zijn, wordt het leven…

Ina Brouwer komt haar hele leven al op voor zichzelf en het lot van de onderdrukten. Vroeger als lid van de Communistische Partij van Nederland (CPN) – „wij wilden de wereld redden” – tegenwoordig als advocaat van de slachtoffers van de bangalijsten die rondgingen bij het Utrechtsch Studenten Corps. Ze verdedigt hen, ook als dat haarzelf in gevaar brengt: „Op de vierde bangalijst ben ik bedreigd.”Brouwer was zelf lid van het studentencorps in Groningen. „Twee jaar, want ik ben gillend weggerend.” Ze vergelijkt de lijsten van nu met het seksisme uit haar eigen studententijd: „Dat je vroeger aangerand werd was ook heel erg, maar nu word je digitaal aangerand en gaat het de hele wereld over.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op…

We houden een gevaarlijke mythe in stand over geld volgens Thomas Bollen. „Ik had altijd het idee dat er een vaste hoeveelheid geld is die rondgaat,” zegt hij, maar zo werkt het systeem niet. „De geldpers staat bij commerciële banken”, al merkt Bollen op dat dat nauwelijks bekend is. Het beeld van geld als een stuk metaal met intrinsieke waarde noemt hij „ideologisch”. In werkelijkheid is geld geen neutraal ruilmiddel, legt hij uit, maar „geld is een sociale afspraak over de verdeling van economische zaken en daarmee ook een machtsmiddel.” Bollen heeft het met eigen ogen gezien: je banksaldo ligt niet in een kluis. „Je hebt je geld uitgeleend aan de bank”. Als iedereen het tegelijk wil opnemen, „dan blijkt dat het geld er niet is en dan stort het systeem in”. Toch worden banken gesteund met publiek geld. Bollen benadrukt dat dit het moment is om nieuwe afspraken te maken. „De wereld die we heel lang voor lief hebben genomen met Amerika als bondgenoot wordt wankel. Op zo'n moment gaan de deuren open." Nu is…

Al 6,5 jaar drinkt Jeanneke Scholtens niet meer. Niet omdat ze verslaafd was, maar omdat ze steeds bezig was met „het volgende glas”. Ze dronk „elke dag”, totdat ze op een ochtend „met bloeddoorlopen ogen” wakker werd nadat ze ’s avonds „een fles had geledigd”, terwijl de kinderen op bed lagen. De vraag: „Wat was er gebeurd als er brand was uitgebroken?” gaf haar een diep schuldgevoel dat ze besloot aan te gaan.Als futurologe zegt Scholtens: „We behandelen onze toekomstige zelf net zo slecht als een volslagen vreemde.” Ze vindt het een verdienste dat haar kinderen haar niet zullen herinneren met een glas wijn in haar hand. Daarom zocht ze een alternatieve roes, die niet afhankelijk is van het middel.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRC Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van…

‘De stem van een nieuwe protestgeneratie’ is een titel waar punkzanger Abel van Gijlswijk zelf niet bepaald blij mee is: „Je geeft me zoveel macht. Dat is super gevaarlijk.” In plaats daarvan roept hij op tot zelfstandig nadenken en tot vraagtekens zetten bij wat ons als realiteit wordt gepresenteerd. „Ik geloof geen enkele waarheid 100%,” zegt hij: „Werkelijkheid is wat mensen projecteren op chaos.” De machthebbende bepaalt volgens de zanger het narratief. „Alternatieven daarvoor bedenken wordt ons steeds lastiger gemaakt, doordat het kapitalisme onze verbeelding kaapt. Dat komt tot uiting in hoe wij als maatschappij korten op cultuur." Hij merkt op dat kritiek op het systeem vaak als complottheorie bestempeld wordt om het te ondermijnen. „Dat is een tool van macht om het tegengeluid in diskrediet te brengen.” Hij vindt het bijna naïef om te denken dat die theorieën allemaal niet waar zijn. „Kijk naar de Epstein-files: wat is dat als het geen elitenetwerk van pedofielen is?”Heeft u vragen, suggesties of…

„Humor is mijn manier om de werkelijkheid te verwerken,” zegt Arjen Lubach. Tijdens dagelijkse televisie ging hem dat goed af: „De werkelijkheid werd gekneed naar een wereld die ik aankan door relativerende opmerkingen en grapjes van mijn redactie.” Maar na een seizoen valt dat collectief weg en dat leidde zelfs een keer tot „zwarte wolken”.Voor het komende seizoen ziet Lubach grote uitdagingen. Er staat veel in beweging: Groenland, Venezuela, Cuba, Colombia, Oekraïne, Taiwan. „Dat is een opgave: doen we Iran een keer twintig minuten op een donderdag, of wekenlang elke dag vijf minuten?” Te veel ernst achter elkaar werkt niet volgens hem. „Als ik elke dag zeg: vanavond Soedan, dan wordt het Nieuwsuur.” Lubach vindt het een angstig idee dat zijn voorbeelden in de Verenigde Staten, zoals Jimmy Kimmel, met censuur te maken kregen. „Amerika voelt als ons voorland: dat wat er daar gebeurt, gebeurt hier vijf jaar later. Het gebeurde met McDonald's en Levi's 501. Waarom niet met het fascisme?”Heeft u vragen,…

Een leven tussen Zuid-Afrika, Groot-Brittannië, Frankrijk en Leiden maakte van Simon Kuper een wereldburger. „In deze tijd van nativisme en Geert Wilders is dat geen populair ding." Toch voelt hij zich verbonden met Nederland, met name met ons voetbal: „Mijn hart slaat voor Oranje. En dat is raar, want ik ben nooit Nederlander geworden.” Als kosmopoliet raakt hij gefrustreerd als hij Nederlanders hoort klagen: „Dan denk ik: je moet je bewust zijn van waar je over klaagt.”Kupers liefde voor voetbal sluit kritiek op haar misstanden niet uit. Mussolini, Videla, Poetin, Trump... „Het uitleveren van het WK aan dictators zat er vanaf het begin al ingebakken.” Toch moet je toeschouwers het plezier niet ontzeggen: „Veel van die mensen hebben weinig plezier in hun leven.” En het WK verbindt volgens Kuper. Bij Nederland–Uruguay in 2010 keek driekwart van de bevolking. „Dat is waarschijnlijk het meest gemeenschappelijke moment dat Nederland statistisch gezien ooit heeft gehad."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over…

„Nu ik moeder ben geworden denk ik vaak aan mijn abortussen terug,” zegt Rodante van der Waal. Het spijtargument bij abortus noemt zij „paternalistische, emotionele manipulatie”. In werkelijkheid valt die spijt volgens haar mee, maar wordt die door moralisme zwaarder gewogen dan spijt over andere levenskeuzes. Ze merkt op dat het abortusdebat dan ook niet over de bescherming van leven gaat, maar over macht: „Het gaat om welk leven het waard is om beschermd te worden.”Ook in de geboortezorg zijn vrouwen volgens Van der Waal nog geen baas in eigen buik. Ze spreekt over „institutioneel geweld”, zoals „inwendig onderzoek of een knip zonder toestemming”. „Eén op de tien bevallingen in Nederland wordt als traumatisch ervaren,” zegt ze, „niet door het natuurgeweld, maar door de communicatie. Dat klompje cellen vinden we belangrijker dan het volwassen leven van de vrouw.” Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en…

Als dertienjarig meisje woonde journalist Nicole Terborg bij haar tante Sonja, nadat haar moeder haar gezin had verlaten om haar dromen na te jagen. Ze was een kweekje: een informeel pleegkind, iets wat binnen de Surinaamse traditie heel normaal is. Zo vanzelfsprekend zelfs dat er nooit vragen over werden gesteld. Op de vraag waarom zij als enige van de drie kinderen ergens anders moest wonen, kreeg Nicole dan ook nooit antwoord. Er werd niet over gesproken. Pas veel later durfde ze dat patroon te doorbreken. „Voor het eerst stelde ik vragen, die ik nooit eerder durfde te stellen.”„Toen voelde het dubbel: ik was trots op mijn moeder die als eerste zwarte cabaretière deuren openbrak, maar ik was ook eenzaam." Nu ziet ze de kracht van deze informele pleegzorg: „We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Weet je hoeveel het zou schelen als we in Nederland meer voor elkaars kinderen zouden zorgen? Er zouden minder scheidingen zijn als we meer zouden leunen op die uitgebreide familie." Ze mist dat nu. „We…

Oorlogsfilms zet Rob de Wijk nooit aan: „Dat kan ik niet aanzien.” Toch draait zijn hele leven om oorlog. Hij is historicus, maar kijkt vooral naar de toekomst. Misschien juist omdat een groot deel van zijn eigen geschiedenis ontbreekt. Door een ongeluk was hij bijna blind aan één oog en heeft hij geen herinneringen van voor zijn veertiende.Met Pieter blikt De Wijk terug op 2025: „Het jaar dat ons idee van de wereld instortte.” Dat vraagt volgens hem om een cultuuromslag: stoppen met wensdenken en met het moraliserende vingertje. „Je moet er rekening mee houden dat het ongehoord fout kan gaan.”Zijn analyses maken hem impopulair. „Men wil je monddood maken.” Toch vallen de scheldpartijen en haatberichten van „bots, het Kremlin en meelopers in Nederland” volgens hem mee. Hij werd meerdere keren bedreigd, bijna ontvoerd door de Taliban, en ontsnapte net aan een bomaanslag. „Dat calculeer je in.” Het ergste vond hij dat zijn uitspraak over de schuilplaats van Osama bin Laden niet geloofd werd. „Dat heeft mij…

Mark Vermeulen leeft met hiv en ziet hoe het virus is verschoven van een medisch naar een mensenrechtenprobleem. „Medisch gezien hebben we alles in handen om mensen goed te testen, behandelen en infecties te voorkomen,” zegt hij, „maar die doorbraken zijn niet voor iedereen beschikbaar.” Vooral gemarginaliseerde groepen, zoals „de allerarmsten, homomannen, transpersonen en drugsgebruikers”, worden nu extra hard geraakt door het wegvallen van Amerikaanse steun aan hiv-bestrijding. Trumps bezuinigingen op USAID noemt hij wreed: „Naar schatting zijn er dit jaar al meer dan 400.000 mensen overleden.” Daarmee komt ook zijn ambitie van nul nieuwe hiv-infecties in Nederland onder druk te staan. „Virussen houden zich niet aan landsgrenzen,” waarschuwt hij. Hiv raakt bovendien vooral dertigers en veertigers, de ruggengraat van onze arbeidsmarkt. Zelfs vanuit een cynisch economisch perspectief is de hulp uit de VS dus nodig, stelt hij: „Een hiv-infectie kost zo’n €500.000 op een mensenleven.”Heeft u vragen, suggesties…

Het is een misverstand dat Jort Kelder in een kasteel is opgegroeid: „‘Jonkheer Kelder’ zou toch wat merkwaardig klinken.” Wel is hij gefascineerd door de elite en bewondert hij figuren als Prins Bernhard, Freddy Heineken, Jeff Bezos en Elon Musk. „Daar heb ik een zwak voor, vooral in deze tijd waarin men scherper kijkt of mensen zich wel fatsoenlijk gedragen. Ze zijn engerds, maar ze veranderen wel de wereld.”Kelder is als een cheerleader van het kapitalisme: „Ik ben bijna de enige in de media die het voor hen opneemt, omdat ik vind dat in een kleurrijke samenleving zij erbij horen.” Hij houdt van hun streken, want zelf heeft hij ook een rellerige kant: „Iemand moet toch de kastanjes uit het vuur halen? Uitspreken wat iedereen denkt, maar niemand durft te zeggen? Dan ben ik wel de klootzak die dat doet.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus…

„Ik heb al sinds mijn elfde een missie,” vertelt Mpanzu Bamenga, wiens naam ‘strijder’ betekent. Hij vluchtte uit Congo vanwege een dreigende burgeroorlog en leefde vervolgens ruim zeventien jaar zonder papieren in Europa. Toen hij elf jaar was, hoorde hij dat zijn gezin geen verblijfsvergunning zou krijgen. „We hadden geen mensenrechten meer. Dan kom je erachter dat niets vanzelfsprekend is en dat de wereld helemaal niet voor iedereen een paradijs is." Zijn missie? Ieder mens moet mensenrechten krijgen. „En daar ben ik volledig voor gegaan."In 2021 werd Bamenga uitgeroepen tot 'Mensenrechtenmens van het Jaar'. Datzelfde jaar nam hij het op tegen de staat, nadat hij op het vliegveld uit de rij werd gepikt vanwege zijn huidskleur. „Ze zochten een Nigeriaanse geldsmokkelaar: goed gekleed, snel lopend en een niet-Nederlands uiterlijk,” zegt hij. „Ik krijg vaak het nadeel van de twijfel.” Hij voerde een strijd tegen etnisch profileren en won. Tegenwoordig is hij Kamerlid voor D66.Heeft u vragen, suggesties of…

„Ik heb etniciteit heel belangrijk gemaakt in mijn boeken en heb te weinig aandacht gegeven aan mijn sociale klasse,” zegt Eus, die zijn verhaal opnieuw onder de loep neemt. Hij klom op de sociale ladder en veroverde, ondanks enorme obstakels, een plek binnen de elite, de literaire wereld. Maar eenmaal aangekomen merkt hij dat het toch niet helemaal zijn wereld is. Als sociale stijger ziet hij nu scherper: „Je bent pas echt ingeburgerd in je milieu als je er ook in opgroeit.”„Ik heb een hekel aan mijn eigen kinderen, omdat ik geleerd heb een hekel te hebben aan rijkeluiskinderen,” grapt hij. „Ik kan mijn kinderen niet kwalijk nemen dat ze in welvaart opgroeien, maar ze moeten niet denken dat het vanzelfsprekend is.” Hij wil anders zijn dan zijn eigen vader, die hij vaak een 'huistiran' noemt. Maar ook dat herziet hij in zekere mate: „Ik had een rottige vader, maar hij was ook slachtoffer. Slachtoffer van fabrieken hier in Nederland die heel snel veel personeel nodig hadden en eigenlijk op zoek waren naar…

„Ik was pas in de 20 toen ik voor het eerst hoorde over klaarkomen.” Goedele Liekens woonde haar hele jeugd bij de nonnen, op een internaat waar „enkels iets heel seksueels waren en iedereen sokken in de schoenen moest dragen.” Later, als Miss België, stond ze daar in een eenvoudige speedo: „Ik wist niet dat er badpakken met glitters en push-up waren. Ik deed daaraan mee omdat je een gratis reis kon winnen.”Haar keuze voor seksuologie veroorzaakte thuis opschudding: „Toen ik dat vaginaboek schreef heeft mijn moeder drie maanden niet naar de markt durven gaan.” Inmiddels voert ze haar strijd ook politiek. Ze waarschuwt voor „gefinancierde organisaties die onze seksuele vrijheden af willen pakken”, met „zomerkampen om van TikTokkers tradwives te maken.” Ze sprak in Oekraïne met slachtoffers van „verkrachting als oorlogswapen” en strijdt via een nieuw seksueel strafwetboek voor consent: „Hoeveel leuker is seks met iemand die volmondig ja zegt!”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail…

„Je gaat door de mand vallen,” zei het stemmetje in Nora Fischer’s hoofd. „Het begon ermee dat ik bang was een bepaalde noot niet goed te raken,” vertelt ze. „En dan zegt dat stemmetje: zie je wel, het lukt je niet.” Het plezier in het zingen maakte plaats voor angst. Tegelijkertijd verloor haar zus zich in een depressie die haar het leven kostte. „Ik wilde weten: wie heeft ons dat plezier afgenomen?”„Ik kwam in een soort whirlpool terecht van vingerwijzen.” Ze zoekt de oorzaak bij haar Joodse afkomst, het calvinisme, het kapitalisme, de prestatiedruk, het patriarchaat, sociale media... Het hele systeem. En concludeert dat het anders moet: “Falen is cruciaal. Alles leren we door een keer te falen. Als je niet mag falen, kun je geen kunstenaar zijn.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCHet interview is ook op YouTube te…